Wydawca treści

Użytkowanie lasu

Wielkość pozyskania drewna dla nadleśnictwa Ostrów Mazowiecka określana jest przez Ministra Środowiska w Planie Urządzenia Lasu (PUL) obejmującym okres 10 lat. Plan ten dokładnie określa tzw. etat użytków rębnych i przedrębnych. Etat ten w naszym nadleśnictwie wynosi obecnie 85 tys. m3 na rok

„Las to organizm O NIEOGRANICZONEJ ŁASKAWOŚCI I DOBRODZIEJSTWIE, KTÓRY NIE ODMAWIA NAM POŻYWIENIA I WSZYSTKIE ŻYJĄCE W NIM ISTOTY SZCZODRZE OBDAROWUJE PRODUKTAMI SWEJ ŻYCIOWEJ DZIAŁALNOŚCI. OTACZA JE TAKŻE OCHRONĄ, DAJĄC CIEŃ NAWET DRWALOWI, KTÓRY GO WYCINA". Budda

Stopień rozwoju cywilizacyjnego i związane z nim potrzeby człowieka decydowały o korzystaniu z pożytków, jakie dostarczał las. Na początku człowiek był zależny od lasu. Las dostarczał mu pożywienia, lekarstw, opału, materiału do budowy osad, to także miejsce kultu religijnego i warowni obronnych, oraz wielu innych dziś już zapomnianych produktów, takich jak potasz albo dziegieć.             
             
Rozmiar pozyskania drewna w Nadleśnictwie Ostrów Mazowiecka w latach 2005-2010
 

Wzrostowi zaludnienia i rozwojowi rolnictwa a potem przemysłu towarzyszył nadmierny, niekontrolowany wyrąb lasów i drastyczne zmniejszenie ich powierzchni. Dopiero rozwój nauk przyrodniczych, w tym leśnych, spowodował, że gospodarkę leśną powoli zaczęto prowadzić wg racjonalnych zasad i przesłanek. Od ponad 100 lat  opiera się ona na planach urządzenia lasu, które określają ile drewna i z których drzewostanów można pozyskać, oraz jaką powierzchnię należy niezwłocznie odnowić tzn ponownie zainicjować młode pokolenie lasu.

 

Powierzchnia na jakiej wykonano użytkowanie w Nadleśnictwie Ostrów Mazowiecka w latach 2005-2010
 

Dziś użytkowanie lasu obejmuje nie tylko pozyskanie drewna, użytków ubocznych    (grzybów, jagód) czy łowieckich, ale wykorzystuje się też jego tzw. funkcje pozaprodukcyjne decydujące o środowisku naturalnym. Las produkuje tlen, ochrania glebę, jest naturalnym filtrem wody i miejscem rekreacji oraz turystyki. Drewno wiąże węgiel i tym samym zmniejsza skutki efektu cieplarnianego. Wartość pozaprodukcyjna lasu, mimo podejmowanych prób, nie została jeszcze wyceniona.

Wśród rzeczy materialnych głównym produktem dostarczanym przez las jest drewno.

 

Drzewostan po wykonaniu zabiegu pielęgnacyjnego – trzebież późna

 

Wielkość pozyskania drewna  dla nadleśnictwa Ostrów Mazowiecka określana jest przez Ministra Środowiska w Planie Urządzenia Lasu (PUL) obejmującym okres 10 lat. Plan ten dokładnie określa tzw. etat użytków rębnych i przedrębnych. Etat ten w naszym nadleśnictwie wynosi obecnie 85 tys. m3 na rok, w tym użytków rębnych i przedrębnych po 42,5tys m3. Użytkowanie przedrębne jest to pozyskiwanie drewna związane z pielęgnowaniem lasu. Wykonuje się je w drzewostanach w wieku 20- 90 lat, a zabiegi te nazywamy trzebieżami wczesnymi i późnymi. Cel i istotę wykonania trzebieży omówiono w zakładce hodowla lasu. Drewno pozyskuje się również w tzw. użytkach przygodnych. Wykonując je usuwa się pojedyncze drzewa lub ich grupy , które uschły i zagrażają bezpieczeństwu osób przebywających w lesie, lub drzewa,  które zostały wywrócone i połamane przez wiatr lub śnieg. Ostatnie katastrofy, które nawiedziły lasy ostrowskie miały miejsce w lipcu 2004 roku oraz w styczniu 2007 roku. Na skutek huraganowych wiatrów powalone zostało łącznie ponad 30 tys. m3 drewna.

 

Powierzchnia zrębowa przygotowana pod odnowienie sosny   

\

Mygła drewna tartacznego przygotowana do wywozu


Użytkowanie rębne jest to pozyskiwanie drewna związane z odnowieniem drzewostanu. Wiek wycinanych drzew wynosi najczęściej  91- 140 lat.Jest to czas, kiedy drewno tych drzew jest jeszcze zdrowe, nie porażone zgnilizną,doskonale nadające się do przetworzenia na produkty z drewna. Drzewa wycina się z powierzchni (zrębu) nie większej niż 4 ha. Ten sposób pozyskiwania dojrzałego drzewostanu sosnowego umożliwia uzyskanie następnego pokolenia sosny. Po ścięciu, drewno jest manipulowane, klasyfikowane, ewidencjonowane,  zrywane, sprzedawane i wywożone z lasu. A do nas wraca w postaci książek, zeszytów, mebli, okien, drzwi i podłóg a nawet całych domów, dzieł sztuki i ciepła.

 U dział procentowy najważniejszych grup sortymentów w drewnie pozyskiwanym przez nadleśnictwo Ostrów Mazowiecka przedstawia się następująco (wg nazw zwyczajowych) :

  •  tartaczne iglaste: 40%
  •  tartaczne liściaste: 3%
  •  papierówka iglasta: 35%
  •  papierówka liściasta: 4%
  •  drewno cenne (okleina iglasta, sklejka, słupy ): 2%
  •  kopalniak: 4%
  •  opał iglasty i liściasty: 11%
  •  pozostałe: 1%

 Pomimo, że drewno jest pozyskiwane sukcesywnie przez kolejne lata stan zasobów drzewnych lasów nadleśnictwa nie zmniejsza się. Zasoby drzewne jest to łączna miąższość (objętość) drzew lasu. Dlaczego nie maleje? Każde żywe drzewo co roku przyrasta. Leśnik pozyskuje w ciągu roku mniejszą ilość drewna, niż go przyrośnie w omawianym okresie. Stan ten pokazuje poniższy diagram.

 
Czas letnio - jesienny jest okresem kiedy lasy Puszczy Białej przeżywają najazd ludzi. Dzieje się to za sprawą małych granatowych jagód borówki czernicy i wysypu grzybów. Te dary lasu przyciągają rzesze zbieraczy, po których niestety my leśnicy zbieramy …. śmieci. Spróbujmy zabrać z lasu oprócz jagód, grzybów, miłych wrażeń …, także wszystko to co ze sobą przynieśliśmy, bo dla  lasu to niepotrzebne  śmieci.
 
Dary lasu 
 
Nie tak dawno temu pozyskiwana była jeszcze żywica. Jednak niska opłacalność pozyskania samego surowca, jak i spowodowane żywicowaniem uszkodzenia odziomkowych, a więc najcenniejszych fragmentów drewna sosny, które w efekcie jest niechętnie nabywane przez odbiorców drewna, doprowadziły do zaprzestania żywicowania. Zanikł również zawód zielarza.